अर्घाखाँची । अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिकाबाट करिब ८ किलोमिटरको दूरीमा रहेको ऐतिहासिक खाँचीकोट दरबार यतिबेला बेहुलीझैँ सिँगारिएको छ। विशेषगरी दशैँको नवदुर्गा पूजा र दशैँको तेस्रो दिन (त्रियादशी) मा पौराणिक सराय मेला नाँच हुँदै आएको यस मन्दिरको ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व धेरै भए पनि उचित प्रचारप्रसारको कमीले भक्तजनको उपस्थिति कम रहेको स्थानीयवासीको भनाइ छ।
विकास र संरक्षणका प्रयासहरू:
सन्धिखर्क नगरपालिका वडा नं. ७ का अध्यक्ष चुरा ब. केसीका अनुसार खाँचीकोट दरबारको संरक्षण र विकासका लागि महत्वपूर्ण कार्यहरू भएका छन्। यस वर्ष हाइमाक्स लाइट जडान गरिएको छ भने सडक सञ्जालको व्यवस्थापन, पुरातात्विक ढङ्गले पुनर्निर्माण र मन्दिरलाई थप व्यवस्थित गर्ने कार्यहरू पनि अघिल्दाे आर्थिक वर्षमा सम्पन्न भएका छन्।
खाँचीकोटको ऐतिहासिक महत्व:
बाइसे चौबिसे राज्यकालमा अर्घा र खाँची दुई राज्य थिए। खाँचीका १३औँ पुस्ताका राजा दल शाहकी छोरी चन्द्रप्रभाको विवाह गोरखाका नरभुपाल शाहसँग भएको थियो। उनी पृथ्वीनारायण शाहकी सौतेनी आमा हुन् र पृथ्वीनारायणको लालनपालनमा उनको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको थियो। यसरी शक्तिशाली गोरखा राज्यसँग सम्बन्धित खाँचीकोटको ऐतिहासिक महत्व अतुलनीय छ।
पर्यटकीय सम्भावना:
खाँची दरबार रहेको स्थानबाट सन्धिखर्क बजारसहित अर्घाखाँची, गुल्मी, पाल्पाका विभिन्न ठाउँ र सुन्दर हिमशृङ्खलाहरूको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ। सुपा देउराली-नरपानी आउने पर्यटकलाई खाँचीकोट दरबारमा आकर्षित गर्न प्रचारप्रसारमा ध्यान दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ। अध्यक्ष केसीका अनुसार सुपा देउराली-नरपानीबाट नजिकै रहेको यस दरबार नयाँ पुस्तालाई इतिहास बुझ्न, प्राकृतिक वातावरणमा रमाउन, फोटो खिच्न र टिकटक बनाउन उपयुक्त स्थान हो।
मन्दिर व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष पदम खड्काले मन्दिरको व्यवस्थापन र दरबारको संरक्षण नयाँ तरिकाले गर्न आफूहरू जुटेको बताएका छन्। खाँचीकोट दरबारको यो ऐतिहासिक यात्राले यस क्षेत्रको पर्यटन विकासमा थप टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
