सबैलाई थाहा छ हिन्दू धर्ममा देवी-देवताको पूजा गरिन्छ, हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले पूजा गर्दा दीप, धूप र अगरबत्ती बाल्छन्। हिन्दू धर्ममा यी सबैलाई धेरै महत्व दिइएको छ ।
तर त्यहाँ बत्तीको सट्टा मैनबत्ती प्रयोग गरिन्छ। हिन्दू चाडपर्वको कुरा गर्ने
हो भने दीपावलीलाई हिन्दू धर्ममा प्रमुख चाड मानिन्छ । यस पर्वमा दीप प्रज्वलन गरी
उज्यालो गरिन्छ । तर, विगत केही वर्षदेखि बत्ती बालेर उज्यालो गर्ने चलन फेरिँदै गएको छ ।
आजकल, नयाँ युगमा, अधिकांश मानिसहरू आफ्नो समय बचत गर्न चाहन्छन्
र बत्तीको सट्टा, मैनबत्ती वा
रंगीन झिलिमिली बत्ती बाल्छन्। तर, बत्तीको सट्टा यी सबै प्रयोग गर्नु हानिकारक पनि हुन्छ । एकातिर माटोको दियो बनाउने मानिसमा यसको नराम्रो असर परेको छ
भने अर्कोतिर बत्तीको स्थानमा यी वस्तु प्रयोग गर्दा बत्तीको संख्या पनि बढ्छ ।
दीप प्रज्वलन गर्नाले घरमा कुनै पनि कुराको कमी नहुने जनविश्वास रहेको छ ।
ठूला-ठूलाको भनाइलाई हेर्दा दियो बाल्दा घरमा सुख-समृद्धि आउँछ। यस सम्बन्धमा यो
पनि भनिएको छ कि जुन घरमा बिहान बेलुका दियो प्रज्वलन गरिन्छ, त्यस घरका सदस्यहरु अन्धकारबाट उज्यालोतर्फ बढ्न थाल्छन् । दीप प्रज्वलन गर्दा नजिकै रहेका शुभ शक्तिहरू आकर्षित हुन्छन्।
दीप प्रज्वलन गर्दा हुने फाइदा
दीप प्रज्वलन गर्नाले घरमा सकारात्मक उर्जा आउँछ र नकारात्मक उर्जा हट्छ ।
दीप प्रज्वलन गर्नाले घरमा सुख-समृद्धि आउँछ।
दीप प्रज्वलन गर्नाले देवी लक्ष्मी प्रसन्न भई घरमा वास गर्छिन् ।
दीप प्रज्वलन गर्नाले जीवनको समस्या हट्छ ।
दियो बाल्दा वातावरणमा रहेका हानिकारक सूक्ष्म जीवाणु नष्ट हुन्छन् ।
दियो बाल्दा अन्धकार हट्छ र
उज्यालो फैलिन्छ ।
दियोको उज्यालोलाई ज्ञानको प्रतीक मानिन्छ।
दीपलाई सकारात्मकताको प्रतीक मानिन्छ ।
दीप प्रज्वलन गर्नाले गरिबी हट्छ भन्ने मान्यता छ ।
दीप प्रज्वलनले जीवनमा ज्ञानको ज्योतिको लागि प्रयास गर्न प्रेरणा दिन्छ।
दीप प्रज्वलनसँग
सम्बन्धित केही थप कुराहरू:
दीप प्रज्वलन गर्दा मन्त्रको जप गर्नुपर्छ ।
पूजा गर्दा बायाँ हात तर्फ घ्यूको दियो बाल्नु पर्छ ।
तेलको दियो दाहिने हात तर्फ राख्नुपर्छ ।
पुजाको बीचमा दियो निभ्नु हुँदैन ।
फुटेको दियो बाल्नु हुँदैन ।
कहाँ बाल्ने दियो ?
धार्मिक ग्रन्थका अनुसार गोधुली अर्थात् साँझको समयमा घरको मुख्य
प्रवेशद्वारमा दीप प्रज्वलन गर्ने व्यक्तिको कुंडलीमा राहुको अशुभ प्रभाव कम हुन्छ
। मुख्य गेट बाहेक साँझमा तुलसीको नजिक दीप प्रज्वलन गर्नु पनि निकै शुभ मानिन्छ ।
यसो गर्नाले व्यक्तिले कुनै पनि प्रकारको आर्थिक संकटको सामना गर्नुपर्दैन। बेलुकी
५ देखि ८ बजेसम्म घरको मुख्य प्रवेशद्वारमा दियो बाल्नु निकै लाभदायक हुन्छ ।
यसबाट घरबाट निस्कँदा दाहिने हात तर्फ दियो बाल्नु पर्छ ।
मुख्य प्रवेशद्वारमा बत्ती बाल्नुका फाइदाहरू
धार्मिक ग्रन्थ अनुसार साँझको समयमा मुख्य द्वारमा दीप प्रज्वलन गर्ने
व्यक्तिको घरमा सुख, समृद्धि र
सकारात्मकता बढ्छ । मुख्य प्रवेशद्वारमा दीप प्रज्वलन गर्नाले देवी लक्ष्मी प्रसन्न
भई घरमा बास गर्ने जनविश्वास छ । जसका कारण तपाईको जीवनमा धन र अन्नको कमी कहिल्यै
हुँदैन ।
वैज्ञानिक तथ्यमा आधारित लाभहरू
धार्मिक कारण -
दीप ज्ञान र प्रकाशको प्रतीक हो। दीपलाई सकारात्मकताको प्रतीक र गरिबी हटाउने
प्रतीक मानिन्छ। दीप प्रज्वलन गर्नुको कारण यो हो कि हामी अज्ञानको अन्धकारलाई
हटाई जीवनमा ज्ञानको प्रकाश ल्याउने प्रयास गर्छौं। हाम्रो धार्मिक ग्रन्थ अनुसार
पूजाको समयमा दियो बाल्नु अनिवार्य मानिन्छ । सामान्यतया बिजोर संख्यामा बत्ती
बाल्ने चलन छ । घ्यूको दियो बाल्दा घरमा सुख-समृद्धि आउँछ। यसबाट घरमा देवी
लक्ष्मीको वास हुन्छ । घिउलाई पञ्चामृत अर्थात् पाँच अमृतमध्ये एक मानिन्छ। कुनै
पनि सात्विक पूजाको पूर्ण फल प्राप्त गर्न घ्यूको दियो प्रज्वलन गरिन्छ र तामसिक
अर्थात् तान्त्रिक पूजालाई सफल बनाउन तेलको दियो प्रज्वलन गरिन्छ।
बैज्ञानिक कारण -
गाईको घिउमा कीटाणुहरू भगाउने क्षमता हुन्छ । यो घिउ दियोमा रहेको आगोको
सम्पर्कमा आउँदा यसले वातावरणलाई शुद्ध बनाउँछ। यसले प्रदूषण हटाउँछ। दीप प्रज्वलन
गर्नाले सम्पूर्ण घरलाई फाइदा हुन्छ । पूजामा सहभागी होस् या नहोस् । दीप प्रज्वलन
गर्नु घरलाई प्रदूषणमुक्त बनाउने उपाय हो। आगोमा जलेर कुनै पनि वस्तु नष्ट हुँदैन,
बरु स-साना अदृश्य टुक्रामा विभाजित भएर
वायुमण्डलमा फैलिन्छ। त्यसैले आगोबाट घिउ फैलाउँदा वातावरण शुद्ध हुन्छ ।
