भनिन्छ ऋषि पिप्पलादको याद गर्नाले शनिको पीडा हट्छ ।
शास्त्र र शास्त्रहरूमा भगवान शिवका धेरै अवतारहरूको वर्णन गरिएको छ, तर यी अवतारहरूको बारेमा धेरै कामलाई मात्र जानकारी छ । भगवान शिवको यिनै अवतारहरू मध्ये एक हो
पिप्पलाद अवतार, जसले कर्मदाता
शनिदेवलाई पनि आक्रमण गरेका थिए। जसका कारण शनिदेवको गति सुस्त भएको थियो ।
भगवान शिवले किन पिप्पलाद अवतार लिए ?
दधिची मुनि भगवान शिवको सबैभन्दा ठूलो भक्त थिए र उनि सधै शिवजीको आराधना गरि रहन्थे । शिवजी उहाको सबैभन्दा ठूलो
भक्तलाइ भेट्न चाहनुहुन्थ्यो,
शिवजीले उनलाई भेट्नको लागि उनको छोराको
रुपमा जन्म लिनुभयो, तर जन्म भन्दा पहिले नै दधिची मुनिको मृत्यु भएको थियो ।
दधिची मुनिले किन समाधिको रुप लिएर प्राण त्याग गरे ?
एक पटक दैत्यहरुले वृत्रासुरको सहायताले इन्द्र जस्ता सबै
देवताहरूलाई परास्त गरेका थिए। र ऋषि शेष दधिचीको आश्रममा सबै देवताहरूले आ-आफ्ना
हतियार फाल्छन् र आफ्नो हार स्वीकार गर्छन्। यसपछि इन्द्र र देवर्षिहरू सबै मिलेर
वृत्रासुरको दु:खले दुःखी भएर श्रीब्रह्माजीको शरणमा पुग्छन् र ब्रह्माजीलाई आफ्नो
दु:ख सुनाउँछन् र श्रीब्रह्माजीले त्वष्टले नै वृत्रासुरको सृष्टि गरेका हुन् भनी
बताउछन्। वृत्रासुरलाई आक्रमण गर्न सकियोस् त्यसको लागि एउटा उपाय म बताउँछु।
दधिची नामका एक महान् ऋषि हुनुहुन्छ जसले विगतमा भगवान
महादेवको आराधना गरेर आफ्नो हड्डीलाई वज्र जस्तो कठोर बनाउनुभएको छ, महादेवको आशीर्वादले
हतियार दधिची मुनिको हड्डीलाई
अस्त्र बनाएर वृत्रासुरलाई
आक्रमण गर्न प्रयोग गारियो भने निश्चित रूपमा उसको वाधा गर्न सकिन्छ । यसकारण तपाईं मुनिकहाँ जानुहोस् र उनको अस्थिको लागि याचना गर्नुहोस, उनले अस्थि अवश्य दिनेछन्। र
ती अस्थिहरूबाट वज्र बनाउनुहोस्, यसले अवश्य वृत्रासुरलाई मर्नेछ। त्यसपछि ब्रह्माको वचन सुनेर देव गुरु
बृहस्पति सबै देवताहरु सहित दधिची मुनिको आश्रममा आए र दधिची मुनिलाई देव गुरु
बृहस्पति आदिले प्रणाम गरे, विद्वानहरूमा दधिची ऋषि श्रेष्ठ थिए। उनले तुरुन्तै देवताहरुको मनसाय बुझे । आफ्नो स्वार्थमा धेरै चतुर इन्द्र
महाराजले ऋषिलाई भने, हे ऋषि ! तपाइ शिवको महान
भक्त हो, दाता हो, शरणागतको रक्षक
हो, हामी सबै त्वस्ठाले अपमानित भएका छौं, हामी चाहन्छौं कि तपाइ आफ्नो जुन अस्थिहरू छन्, हामीलाई दिनुहोस्। हामी त्यसबाट बज्र बनाउनेछौं
र त्यसपछि देवद्रोही त्वष्टले बनाएको वृत्रासुरलाई नष्ट गर्नेछु।
त्यसपछि दधिची मुनिले यो सुने र समाधिको अनुभूति गरेर
परमब्रह्म परमात्मामा आफ्नो जीवन विलीन गरे, त्यसपछि
देवताहरूले ती अस्थिहरू लिए र इन्द्र महाराजले विश्वकर्मालाई आदेश दिए र इन्द्रको
आदेशमा विश्वकर्माले त्यसलाइ शस्त्रको निर्माण गरे त्यसपछि भगवान शिवको शक्तिले उत्कर्ष
प्राप्त भएका इन्द्र महाराज आफ्नो ऐरावतमा वज्र लिएर बसेका थिए । वृत्रासुरसँग
भयंकर युद्ध हुन्छ र अन्तमा भगवान इन्द्रले वज्रको प्रयोग गरि वृत्रासुरको टाउको
काटिदिए । चारैतिर विजयोत्सव हुन् थाल्यो र इन्द्रमाथि फूलको वर्षा हुन थाल्यो ।
दधिची मुनिकी श्रीमतीले किन आफ्नो प्राण
त्यागिन ?
दधिची मुनिजीकी श्रीमतीले जब झुपडीमा गएर हेर्छिन दधिची
जीको हड्डीविहीन शव देखेर निकै क्रोधित हुन्छिन र देवताहरूलाई श्राप दिएर चितामा
समाहित भएर पतिलोकको संसारमा पुग्न आतुर हुन्छिन, जसै उनि आगोमा प्रवेश गर्न जान्छिन
आकाशबाट आवाज आउँछ र देवताहरू त्यहाँ उपस्थित हुन्छन् । देवताहरूले उनलाई भन्छन कि तपाईं यसो नगर्नुहोस
तपाइको गर्भमा दधिची मुनिजीको सन्तान छन् र ऋषिको तेजको कारणले चितामा अहिले प्रवेश
नगर्नुहोस्।
त्यसपछि ऋषिकी पत्नीले यो कुरा स्वीकार गरिन् र जब त्यो
छोराको जन्म भयो, तब ऋषि पत्नीले पुत्रको
दिव्य रूप देखेर रुद्रको अवतार हो भनी बुझिन र यो थाहा पाएर परम आनन्दमा मग्न भइन्
र तुरुन्तै उहाँलाई अभिवादन गर्न थालिन । र रुद्र अवतारलाई भनिन्, हे भगवान! यस अश्वत पीपलको रूखको समीप चिरकाल
सम्म उपस्थित रहनुहोस्, सबै प्राणीलाई
सुख हुनुहोस र मलाई प्रेमपूर्वक पतिलोकमा जाने अनुमति दिनुहोस् ।
दधिची मुनि र उनकी श्रीमती छाडेपछि पिप्पलादको के
हुन्छ ?
नारद जीले मुनिजीलाई भन्नुहुन्छ कि हे मुने, दधिची मुनिकी पुण्य पत्नीले आफ्नो पतिलाई आफ्नो
अघिल्लो समाधिको अगाडि छोरा लिएर पछ्याइन् र उनी खुसीसाथ पतिको संसारमा गएर भगवान
महादेवको सेवा गर्न थालिन्। त्यसपछि सबै देवताहरू आमन्त्रित भएर त्यो बालककहाँ
आउँछन्, तब प्रसन्न बुद्धिका ब्रह्माजीले रुद्रको अवतार
भएको त्यस बालकको नाम पिप्प्लाद राखिदिनुभयो, जो महादेवको
अवतार थिए । पिप्पलादले जनताको कल्याणको लागि लामो समयसम्म सोही अश्वतमा तपस्या
गर्न थाले। पिप्पलाद पिपलको पात खाएर र पानी पिएर आफ्नो भोक र तिर्खा मेट्ने
गर्थे।
पिप्पलादको विवाह
जनताको कल्याणको लागि सोही अश्वत अन्तर्गत पिप्पलाद लामो
समयसम्म तपस्यामा संलग्न हुँदा धेरै समय बितिसक्दा पिप्पलादले राजा अरण्यताकी छोरी
पद्मासँग विवाह गरे । पिप्पलादले पद्मबाट १० छोराहरू प्राप्त गर्छन्, जो पिताजस्तै महापुरुष र आफ्नो कठोर तपस्या गर्ने
हुन्छन।
पिप्पलादले शनिदेवको अहंकार कसरी तोडे ?
जब दधिची मुनिकी पत्नीले पतिको त्याग सहन नसकेर आफ्नो ३
वर्षको बच्चालाई पीपलको रुखमुनि राखेर आगोमा बसेर सती भइन् । त्यसपछि पीपलको
रुखमुनि राखिएको बालक भोक र तिर्खाले पीडाले चिच्याउन थाल्यो, केही खान नपाएपछि तल खसेका पिपलका पात मात्रै
खाएर हुर्कियो । पिपलको पात खाएर नै उनको जीवन सुरक्षित रह्यो । एक दिन नारदजी त्यहिबाट
जादै थिए,
नारदजीले पीपलको रुखमुनि
बसेका बालकलाई सोधे, तिमी को हौ र तिम्रो पिता
को हो त? अनि बालकले भने मा पनि यहि जान चाहन्छु ।
तब नारदजीले ध्यानपूर्वक बालकलाई हेरेर आश्चर्यका साथ भने, हे बालक, तिमी महान् ऋषि
दधिची मुनिको पुत्र हौ, तिम्रो पिताको
हड्डीबाट वज्र बनाएर देवताहरूले राक्षसहरूलाई जितेका थिए। नारद जीले भने कि तिम्रा
पिता दधिची मुनि ३१ वर्षको हुँदा मृत्यु भएको थियो । बच्चाले सोध्छ कि बाबाको
असामयिक मृत्युको कारण के थियो, तब नारद जी
भन्छन्, तिम्रो बुवा शनिदेवको महादशामा थिए, तब बच्चाले सोध्छ, मा माथि आएको यो दुखको कारण पनि के हो ? नारदले
भन्छन यो पनि शनिदेवको महादशा हो ।
त्यसपछि नारद जीले पिपल खाएको बच्चाको नाम पिप्पलाद राखे।
नारद जी गए पछि, नारदजीको सल्लाह अनुसार
बालक पिप्पलादले ब्रह्माजीलाई प्रसन्न गरे, जब ब्रह्माजीले
बालक पिप्पलादलाई वरदान माग्न भने, तब पिप्पलादले
आफ्नो दृष्टिले कुनै पनि चिज जलाउन सक्ने शक्ति मागे । ब्रह्माको वरदान पाएपछि
बालक पिप्पलादले शनिदेवलाई आह्वान गरे र आफ्नो गाडी प्रस्तुत गरे र उनलाई सामुन्ने
देखेपछि आफ्नो आँखा खोलेर शनिदेवलाई जलाउन थाले, शनिदेव जल्न थाले ।
ब्रह्माण्डमा कोलाहल मच्चियो, सबै देवताहरू
सूर्य पुत्रको रक्षा गर्न असफल भए, सूर्यले पनि
आफ्नो पुत्रलाई आफ्नो आँखा अगाडि जल्दै गरेको देखेर ब्रह्मासँग बिन्ती गर्न थाले।
तब ब्रह्मा जी पिप्पलादको अगाडि आएर शनिदेवलाई छोड्न आग्रह गरे तर पिप्पलाद
मानेनन्, तब ब्रह्मा जीले यो वरदानको बदलामा थप दुई
वरदान माग्न भने, तब पिप्पलाद खुशी भए र
दुई वरदान मागे,
१) पिप्पलादले आफ्नो पहिलो वरदानमा मागे कि जन्म देखि १६
वर्षको उमेर सम्म कुनै पनि बच्चाको जन्म कुंडलीमा शनि नराख्नुहोस् ताकि म जस्तो कुनै
बच्चा अनाथ नजन्मिओस् ।
२) पिपलादले दोस्रो वरदानमा भनेका छन् कि पिपलको रूखले अनाथ
भए पनि मलाई आश्रय दिएको छ, त्यसैले
सूर्योदयअघि पिपलको रूखमा जल चढाउनेलाई शनिको महादशाले असर गर्दैन ।
तब ब्रह्माले तथास्तु भन्दै वरदान दिए । त्यसपछि पिप्पलादले
आफ्नो ब्रह्मा दण्डले उनको खुट्टामा प्रहार गरी जलिरहेको शनिदेवलाई मुक्त गराए
जसका कारण शनिदेवको खुट्टामा क्षति पुग्यो र उनी पहिलेको गतिमा हिँड्न नसक्ने भए र
त्यसपछि शनिदेव बिस्तारै हिँड्न थाले र शनैश्वर कहलिए र आगोमा जलेर शनि कालो छाया रुपमा
भए । त्यसैले पनि शनिदेवलाई एक खुट्टाले लङ्गडा भनिन्छ ।
पिप्पलादले १६ वर्षको उमेरसम्मकालाई शनिबाट
मुक्त गराए
शनि ग्रहको पीडाले सबै दुःखी थिए, तब त्यो दयालु पिप्पलादले संसारको पीडाबाट
मुक्ति पाउन सक्ने सबै मानिसहरूको शक्ति नसक्ने पीडा देखेर जन्मदेखि युगसम्म
मानिसहरूलाई वरदान दिए कि १६ वर्षको, र शिव भक्तहरूलाई शनि ग्रहले चोट पुर्याउने छैन
र यदि शनिदेवले मेरो वचनको अवहेलना गरी १६ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई चोट
पुर्याउन चाहन्छ भने निस्सन्देह जलेर खरानी हुनेछ।
शनिको पीडा हटाउने ३ मुख्य उपाय
शिव पुराणमा लेखिएको छ कि तीन जना यस्ता छन्, जसलाई याद गर्दा शनि ग्रहले पीडा दिदैन।
• मुनि गान्धी
• कौशिक ऋषि
• महामुनि पिप्पलाद
पिप्पलाद ऋषिको कथा सुन्दा हुने फाइदा
• पिप्पलाद ऋषिको कथा सुन्दा सबै मनोकामना पूरा हुन्छन् ।
• यदि कसैलाई शनिको पीडा छ भने उसले पिप्पलाद ऋषिको कथा
सुन्नु पर्छ, यसले शनिको पीडा कम गर्छ
र हटाउँछ।
· पिप्पलादेति तन्नाम चक्रे ब्रह्मा प्रसन्नधी:। - शिव पुराण
शतरुद्रसंहिता २४/६१
पिप्पलाद शनि मंत्र स्त्रोत
नमस्ते
कोणसंस्थय
पिंग्डलाय
नमोस्तुते
नमस्ते
बभ्रुरूपाय
कृष्णाय
च नमोस्तुते
नमस्ते
रोद्रदेहाय
नमस्ते
चान्तकाय च
नमस्ते
यमसंज्ञाय
नमस्ते
सौरये विभो
नमस्ते
यमदसंज्ञाय
शनेश्वर
नमोस्तुते
प्रसांद
कुरु देवेश
दीनस्य
प्रणतस्य च
